When live gives you lemons, eat an apple

Wie Is ETRS de Retro?
Mijn naam is  ETRS de Retro. Ik ben al 32 jaar actief in de graffiti scene. Tegenwoordig ben ik als graffiti kunstenaar bezig. Vroeger was ik meer actief als graffiti schrijver.

Wat onderscheidt een graffiti kunstenaar van een graffiti schrijver?

Als graffiti schrijver ben je echt meer met de elementen van graffiti bezig, zoals de letters. Een graffiti kunstenaar richt zich meer op de kunstzinnige elementen van graffiti. Denk hierbij aan streetart, T-shirt designing, cartoons etc. De graffiti kunstenaar probeert dus meerdere elementen toe te voegen aan de gerichte bezigheden van een graffiti schrijver.

Hoe ben je begonnen met graffiti?
Ik tekende al vanaf mijn 5e. Rond mijn 12e kwam ik in aanraking met graffiti. Mijn jongste oom bleek destijds al graffiti te spuiten. Ik begon eigenlijk met breaken (breakdancing) en zo ben ik ook de graffiti-scene ingerold. Ik kwam er al snel achter dat ik niet echt lenig was en dat breakdancen dus niet helemaal voor mij was weggelegd. Toen heb ik me maar volledig op graffiti gestort. Ik woonde vroeger in een dorpje en eigenlijk zodra ik kon, ging ik naar Leeuwarden toe op de fiets om mijn ding te doen.

Waar haal je jouw inspiratie uit?

Natuur, Politiek en de maatschappij. Vroeger ging ik vaak aan de slag met dingen die op dat moment speelden. Wat ik tegenwoordig op de muren zet zijn meer murals en stylepiecing.

Er is een piece van een afgekluifde appel gespot die door jou is gezet. Zit daar ook een gedachte achter?

Jazeker, wat ik daarmee bedoel vindt zijn oorsprong in de uitdrukking: ‘’When life gives you lemons, make lemonade.’’ Hiervan heb ik gemaakt: “When life gives you lemons, eat an apple.’’ Hiermee bedoel ik te zeggen dat je wel altijd de zure dingen uit het leven kan inzien, maar als je het zoete niet wil proeven wat stelt het leven dan eigenlijk nog voor. 

Heb je een voorbeeld?

Er is een graffiti artiest die me heel erg inspireerde vanwege zijn acties en dat is Cornbread. Hij haalde altijd wilde stunts uit. Er werd gespeculeerd dat hij dood was. Als antwoord daarop bespoot hij een olifant in de dierentuin met zijn tag.

Jouw crew “Daddy’s nasty sons”, hoe ben je daar terecht gekomen?

Ik ken de jongens van DNS al sinds eind jaren ‘80. Je komt elkaar als graffers altijd tegen. En wat ons gebonden heeft is onze kunst en vriendschap. We hebben allemaal dezelfde instelling en dat is: als we iets doen, dan doen we het goed.  

Heb jij enig idee hoe de crew op zijn naam is gekomen?

Dit antwoord houd ik lekker kort, koop het boek van DNS en dan kom je erachter!

Heb jij ook meegewerkt aan dat boek?

Er staat werkt van mij in, in samenwerking met Romeo & Mega. Maar ik heb niets bepaald over het boek qua inhoud, dat is echt aan Romeo & Mega geweest.

Hoe zit het met rivaliteit tussen verschillende crews?

Die is er zeker, ik heb in de 33 jaar dat ik in het vak zit ook wel eens een tik moeten uitdelen, hoort erbij. Vaak begint het met tags van anderen die over je piece worden heen gezet, maar die rivaliteit kan heel ver gaan.

Hoe kijk je aan tegen de LSD crew, een andere grote crew uit Leeuwarden?

Positief, ik vind het tof wat ze doen. Als ze wat doen willen ze ook uitpakken. Ik heb respect voor ze, ken de meeste gasten in die crew ook al vanaf dat ze jong waren.

Binnen de graffiti scene bestaan wat ongeschreven regels, wat zijn deze volgens jou?

Binnen de graffiti scene bestaat een bepaalde rangorde. Het kleinste wat je zet is een tag, daarna een throw-up, daarna een piece en zo bouw je uit tot wildstyles met characters. Wanneer iemand een kleine tag over een grote wildstyle heen zet dan is dat een teken van disrespect. Vaak is dit ook de aanleiding voor negatieve rivaliteit.

Close Menu